Zingeving in gezin en organisatie

Door Arjen Uittenbogaard

Onlangs vierden we het 50-jarig huwelijk van mijn ouders. Voor de gelegenheid had ik me opgeworpen om mijn ouders toe te spreken. Met mijn broer en zus sprak ik daarom over wat we van huis uit hebben meegekregen. Goed om zo stil te staan bij de normen en waarden die voor ons gewoon zijn.
In dezelfde tijd bereidde ik ook mijn presentatie voor DREAM15 voor: Zingeving voor requirements engineers. Bij die voorbereiding, en ook in gesprekken na de presentatie, dacht ik na over hoe we in organisaties richting geven aan veranderingen. Vaak gaat dat op een gekunstelde, top-down manier. We (wie eigenlijk?) definiëren een visie, onze ‘stip op de horizon’. We bepalen waar we nu staan, doen een ‘gap-analyse’ en maken een ‘roadmap’ die grofweg de toekomstige route beschrijft. Ook komen we met ‘leidende principes’ die ons houvast bieden als we onderweg problemen tegenkomen. Vervolgens begint de verandering en loopt alles toch heel anders dan gepland. Door onenigheid over de stip, zelfs binnen de groep die ‘m in eerste instantie had beschreven. Of doordat de roadmap te gedetailleerd of juist veel te grof is. Leidende principes die zó algemeen zijn opgesteld dat niemand zich er iets van aantrekt of die geen houvast bieden bij de problemen waar we tegenaan lopen.

Wij hadden vroeger thuis geen visie aan de muur hangen en was er geen stip op de horizon waarnaar we onderweg waren. Er waren wel normen en waarden, maar die waren niet netjes genummerd te boek gesteld. Er veranderde in de loop der jaren best een en ander in wat we mochten en wat niet. Die veranderingen verliepen geleidelijk. Zoals dat gaat in elk gezin. We maakten dingen mee en hadden het erover. Onze ouders zeiden ja of nee tegen vragen van vrienden, familie, de omgeving. Er waren vrienden die soms dingen deden waar af- of juist goedkeurend over gesproken werd. Het was niet zwart-wit, er waren uitzonderingen. ‘Zondes’ werden vergeven, of soms lang nagedragen. Al met al groeide zo een rijk beeld over hoe ‘ons soort mensen’ zich gedraagt en wat absoluut not done is.
In mijn presentatie op DREAM15 eindigde ik met het belang van het vertellen van verhalen bij veranderingen in organisaties. Ik ben ervan overtuigd dat dat een veel rijker en breder gedragen beeld oplevert. Een beeld van hoe wij vinden dat we ons in onze organisatie dienen te gedragen. Hoe we met elkaar en onze klanten omgaan. Die verhalen vertellen wat we goede voorbeelden vinden en wat voorbeelden zijn van hoe we het hier dus niet doen. Zo kunnen we het zinvol hebben over hoe we kunnen zorgen voor meer van die goede voorbeelden en minder van die foute.

Niet een gap gaan vullen tussen hier en een ideale toekomst. Niet abstracte leidende principes definiëren. Maar verhalen vertellen en op die manier betekenis geven aan wat we tegenkomen in onze dagelijkse praktijk.

Arjen Uittenbogaard

Arjen is verhalenverteller. Een training van hem is een ervaring die je niet licht vergeet. Hij is ook regisseur van improvisatietoneel. Dat vindt hij een mooie metafoor voor zijn werk in het coachen van teams en individuen in organisaties die meer agile willen worden. Want dat is zijn expertise: agile werken. Daar heeft hij al twintig jaar ervaring mee en daar is hij goed in. Zijn hart gaat uit naar de menselijke kant van het werk, naar de communicatie en de samenwerking. Daarbij weet hij alles van complexe adaptieve systemen: omgevingen waarin niets is wat het lijkt, waar best practices je op het verkeerde been kunnen zetten en waar je steeds zult moeten experimenteren en leren. Ook heeft hij nog steeds lol van zijn achtergrond in object georiënteerde softwareontwikkeling: hij mag ontwikkelaars graag uitdagen op hun ontwerpen en de toepassing van design patterns daarin.

06 - 59 443 440

Andere posts

Klik hier