Mijn vertaling van het Agile Manifesto

Door Arjen Uittenbogaard

== update =
Ik heb de vertaling nog iets verbeterd. Zie deze post.
== eind update ==

Het Agile Manifesto is een gevleugelde tekst. Ondanks (of misschien wel door) zijn bondigheid weet het de essentie van agility heel mooi onder woorden te brengen. Het is haast poëzie. Het is niet zo dat ik iedere keer een brok in mijn keel krijg als ik het lees of voordraag, maar de tekst raakt me wel degelijk. Meestal gebruik ik de Engelse versie, maar af en toe is het handiger om de Nederlandse vertaling te gebruiken. Die officiële vertaling is bruikbaar, maar ik vind ‘m tekort schieten. Voor een workshop die ik binnenkort ga geven ben ik er eens voor gaan zitten en heb ik deze vertaling gemaakt.

Wij ontdekken betere manieren om tot oplossingen te komen – al doende en door anderen hierbij te helpen. Zo zijn we de waarde gaan inzien van:

Mensen en hun onderlinge interactie boven processen en hulpmiddelen
Iets wat werkt boven allesomvattende documentatie
Samenwerking met de klant boven contractonderhandelingen
Inspelen op verandering boven het volgen van een plan

Hoewel de zaken rechts waarde hebben,
hechten wij méér waarde aan de linkerkant.

Ik merk dat als het over het manifest gaat, de inleiding vaak wordt overgeslagen. Zeer ten onrechte, wat mij betreft, omdat die eerste zin de essentie van agility meteen raakt. “We are uncovering better ways“. Ik vind het een gemiste kans dat dat in de officiële vertaling veranderd is in “Wij laten zien…” Het mooie van het origineel is dat ongeacht de enorme staat van dienst van de ondertekenaars zij juist niet beweren dat ze wel weten hoe het moet en dat ze wel even zullen laten zien hoe het moet. Het Manifesto begint haast nederig met dat ze het aan het ontdekken zijn!

Mijn wijziging van “developing software” in “tot oplossingen komen” is een wel heel vrije vertaling. Dit heb ik gedaan omdat ik vind dat het manifest ook buiten softwareontwikkeling waardevol is. Als ik het manifest behandel zeg ik er altijd bij dat je overal waar ‘software’ staat, je van mij ook ‘oplossingen’ mag lezen. Maar ik kan dat zeggen tot ik een ons weeg – de expliciete beperking tot software in het manifest stoot velen af die niet in de IT werken. Om diezelfde reden heb ik in de tweede vergelijkende zin ook “working software” veranderd in “iets wat werkt“. (Tot nu toe kom ik niet op iets beters, dus ik houd me aanbevolen voor een charmantere formulering.)

Ik vind “door in de praktijk te laten zien dat het werkt” niet alleen een erg omslachtige vertaling van het bondige “by doing it“, ik vind ook dat er iets anders mee wordt gezegd. Net als bij de opening (“Wij laten zien…“) lijkt ook hier bij de vertalers een gevoel onder te zitten dat er iets bewezen moet worden. Twee redenen waarom ik mijn “al doende” beter vind.

Mijn “hierbij” in plaats van “ermee” is denk ik een kwestie van smaak, maar bij “we have come to value” wordt het nog weer even serieus. In de officiële vertaling wordt dit: “[Daarom] verkiezen we…“. Juist omdat agility gaat om waarde leveren voor de klant, vind ik het gepast om het woord waarde in het Nederlands ook te laten klinken. Bovendien geeft de in het Engels gebruikte tijd een proces aan: we zijn het gaandeweg gaan inzien. “Verkiezen” klinkt in mijn oren daarentegen vooral als een stellingname. Vandaar mijn: “[Zo] zijn we de waarde gaan inzien…

De slotformulering vind ik in de officiële vertaling erg omslachtig. Mijn formulering is vooral bedoeld qua lengte in de buurt van het Engels te blijven. “al hetgeen aan de rechterkant staat vermeld” wordt dan: “de zaken rechts“.

Ik hoor graag je reacties op deze vertaling!

(PS: bij het manifest horen natuurlijk ook de principes. Hier vind je mijn vertaling van die principes.)

Arjen Uittenbogaard

Arjen is verhalenverteller. Een training van hem is een ervaring die je niet licht vergeet. Hij is ook regisseur van improvisatietoneel. Dat vindt hij een mooie metafoor voor zijn werk in het coachen van teams en individuen in organisaties die meer agile willen worden. Want dat is zijn expertise: agile werken. Daar heeft hij al twintig jaar ervaring mee en daar is hij goed in. Zijn hart gaat uit naar de menselijke kant van het werk, naar de communicatie en de samenwerking. Daarbij weet hij alles van complexe adaptieve systemen: omgevingen waarin niets is wat het lijkt, waar best practices je op het verkeerde been kunnen zetten en waar je steeds zult moeten experimenteren en leren. Ook heeft hij nog steeds lol van zijn achtergrond in object georiënteerde softwareontwikkeling: hij mag ontwikkelaars graag uitdagen op hun ontwerpen en de toepassing van design patterns daarin.

06 - 59 443 440

Andere posts

Klik hier