Verbeterde vertaling van de principes van het Agile Manifesto

Door Arjen Uittenbogaard

Eerder publiceerde ik mijn vertaling van het Agile Manifesto. Hieronder mijn versie van de principes. Ik nummer ze om er daarna in de verantwoording naar te kunnen verwijzen.

Wij laten ons leiden door de volgende principes:

  1. Onze hoogste prioriteit is het tevredenstellen van de klant door al snel en steeds weer waardevolle oplossingen te leveren.
  2. Verwelkom veranderende behoeftes, zelfs laat in het ontwikkelproces. Agile processen benutten verandering tot concurrentievoordeel van de klant.
  3. Lever regelmatig iets dat werkt. Liefst iedere paar weken, hooguit iedere paar maanden.
  4. Mensen uit de business en ontwikkelaars moeten gedurende het project dagelijks samenwerken.
  5. Bouw projecten rond gemotiveerde mensen. Geef hen de nodige ruimte en ondersteuning en vertrouw erop dat ze de klus klaren.
  6. De efficiëntste en effectiefste manier om informatie te delen met en binnen een ontwikkelteam is door met elkaar te praten.
  7. Werkende oplossingen zijn de belangrijkste maat voor voortgang.
  8. Agile processen staan voor duurzame ontwikkeling. De opdrachtgevers, ontwikkelaars en gebruikers moeten een constant tempo kunnen blijven volhouden.
  9. Voortdurende aandacht voor hoogwaardig vakmanschap en goed ontwerp versterken agility.
  10. Eenvoud, de kunst om zoveel mogelijk werk niet te doen, is essentieel.
  11. De beste architecturen, eisen en ontwerpen komen voort uit zelforganiserende teams.
  12. Het team onderzoekt regelmatig hoe het effectiever kan worden en past zijn gedrag daarop aan.

Verantwoording
Ik verwijs hieronder regelmatig naar de officiële vertaling van de principes die op de site van het Agile Manifesto te vinden is.

Laat ik beginnen met op te merken dat ik de formulering van de originele principes beduidend minder fraai vind dan het Manifesto zelf. Het eerste principe begint met “Our highest priority is…”, maar alle andere principes zijn in de gebiedende wijs geschreven, bijvoorbeeld: “Welcome changing requirements…”. Allebei kán, maar ik vind de mix nu niet zo mooi. De tweede zin in het tweede principe (“Agile processes harness…”) is dan weer een soort uitleg die wat mij betreft niet nodig was. Ik was ook blij met de vertaling van principe 3. Doordat het begin is vertaald met “liefst iedere paar weken, hoogout…”, is de wat knullige toevoeging in het origineel “with a preference to the shorter timescale” niet meer nodig.

Net als bij mijn vertaling van het Manifesto, streef ik er hier bij de principes naar om de vertaling wat vrijer van softwareontwikkeling te laten zijn dan het origineel. In 1 heb ik daarom “software” vervangen door “oplossingen” en in 3 door “iets wat werkt”. Over “ontwikkelaars” (4) en “ontwikkelteam” (6) heb ik getwijfeld, maar die heb ik laten staan. Het alternatief: “mensen die oplossingen realiseren” voelt knullig. Bovendien is “ontwikkelaars” niet voorbehouden aan softwareontwikkelaars.

In 5 was “the environment and support they need” vertaald als: “de omgeving en ondersteuning die ze nodig hebben”. Ik heb ervan gemaakt: “de nodige ruimte en ondersteuning”. Natuurlijk is “environment” in het Nederlands “omgeving”, waarbij ik me ook van de connotatie van “ontwikkelomgeving” terdege bewust ben. Toch voelt “ruimte” voor mij passender, het suggereert bewegingsruimte, armslag; iets wat voor mij een essentieel element van agile ontwikkelen is.

In 8 vind ik “duurzaam” een betere vertaling van “sustainable” dan “constant”. En in de tweede zin staat dat iedereen het tempo “indefinetely” moet kunnen volhouden. Dat kun je vertalen met “eeuwig”, maar dat vind ik nogal lang. Als je wilt dat iets eeuwig wordt volgehouden, wil je iets onmogelijks. Ik heb het woordje weggelaten, omdat volgens mij gewoon overbodig is. De significantste vraag bij de vertaling van dit principe gaat overigens over de eerste zin en is of agile processen duurzame ontwikkeling “bevorderen”? In het engels staat “promote”. Ik lees dit niet zozeer als dat die duurzame ontwikkeling een gevolg is van agility (dan zou ik meegaan met “bevorderen”). Vandaar mijn “staan voor”.

In 9 heeft het origineel het over “technical excellence” en “good design”. Ik interpreteer dat als een uitspraak over vaardigheden enerzijds en resultaat anderzijds. Daarom kies ik voor “hoogwaardig vakmanschap” in plaats van de eerdere vertaling die wat onduidelijk sprak over “hoge technische kwaliteit”. Waarvan dan, vraag ik me af, en: wat is het verschil met dat goede ontwerp? Mijn “vakmanschap” is overigens ook een verkapte verwijzing naar het Rijnlands model waarin de drieslag vakmanschap, verbinding en vertrouwen centraal staat. Over de link Rijnlands-agile ga ik binnenkort wat meer schrijven.

Principe 11 spreekt in het Engels over “self-organizing” en dat is net iets anders dan “zelfsturend”. Ik heb er weer “zelforganiserend” van gemaakt.

Tot zover de grotere wijzigingen en vrijheden die ik met heb gepermitteerd. Dan nog wat wijzigingen om de tekst wat soepeler te laten lopen. In 1 vind ik “vroegtijdig en voortdurend” in de officiële vertaling wat houterig lopen, hoewel de alliteratie wel lekker is. Ik heb er “al snel en steeds weer” van gemaakt. Met het “waardevol” erachter loopt het net wat soepeler. Ik heb nog wat meer vertalingen soepeler gemaakt. In 10 staat “de kunst van het maximaliseren van het werk dat niet gedaan wordt”. Dat is bij mij geworden: “de kunst om zoveel mogelijk werk niet te doen”. Dat principe blijft trouwens een vervelende tangconstructie die me niet helemaal zint. Maar heb het zo gelaten omdat het origineel ‘m ook heeft en omdat de afstand tussen begin (“eenvoud”) en eind van de tang (“is essentieel”) is niet zo groot dat het niet meer te bevatten is. Ook de vertaling van 12 was onhandig, met ook een overbodige komma erin. Die heb ik dus ook wat aangepast.

Tenslotte nog wat kleinere wijzigingen die mijns inziens in beter Nederlands resulteren. Misschien vindt van Dale “opleveren” wel goed, maar ik kies toch voor “leveren” (1, 3) en “meest efficiënte en effectieve” wordt bij mij “efficiëntst en effectiefst” (6). De woordvolgorde in 4 heb ik aangepast (en het woordje “hele” weggehaald, het origineel praat over “project” en niet over, pak ‘m beet, “entire project”). “Individuen” (5) zijn bij mij, net als in de eerste waarde van het manifest weer mensen geworden. In 6 heb ik “in en met”, ook om de volgorde uit het Manifesto aan te houden, veranderd in “met en binnen”.

Ik ben weer benieuwd naar de reacties, want het kan vast nog wel beter!

Arjen Uittenbogaard

Arjen is verhalenverteller. Een training van hem is een ervaring die je niet licht vergeet. Hij is ook regisseur van improvisatietoneel. Dat vindt hij een mooie metafoor voor zijn werk in het coachen van teams en individuen in organisaties die meer agile willen worden. Want dat is zijn expertise: agile werken. Daar heeft hij al twintig jaar ervaring mee en daar is hij goed in. Zijn hart gaat uit naar de menselijke kant van het werk, naar de communicatie en de samenwerking. Daarbij weet hij alles van complexe adaptieve systemen: omgevingen waarin niets is wat het lijkt, waar best practices je op het verkeerde been kunnen zetten en waar je steeds zult moeten experimenteren en leren. Ook heeft hij nog steeds lol van zijn achtergrond in object georiënteerde softwareontwikkeling: hij mag ontwikkelaars graag uitdagen op hun ontwerpen en de toepassing van design patterns daarin.

06 - 59 443 440

Andere posts

Klik hier