Hard werken als coach?

Door Arjen Uittenbogaard

“Als je moe wordt, doe je iets verkeerd.”

Laatst gaf ik een workshop over het faciliteren van workshops en haalde dit stokpaardje weer eens van stal. Als je faciliteert en je wordt moe, doe je iets verkeerd. Op dit moment herlees ik twee boeken over coaching en het begint me te dagen: als je als coach hard aan het werk bent, doe je ook iets niet goed. De interessante vraag daarbij is natuurlijk waaróm dan toch dat harde werken?

Eerst nog even over dat faciliteren. Ik vind dat je er als facilitator alles aan moet doen om ervoor te zorgen dat de deelnemers aan de workshop met elkaar het afgesproken resultaat bereiken. Zij gaan met de inhoud aan de slag, niet jij. Met z’n tienen brengen zij veel meer ervaring, denkkracht en creativiteit mee dan jij in je eentje. Als dat niet zo is, waarom heb je ze dan überhaupt laten opdraven? Deze groep heb je weloverwogen uitgenodigd, dus vertrouw er dan ook op dat zij het gaan doen. Met dat vertrouwen komt rust. Bemoei je niet met de inhoud en je wordt een stuk minder moe.

Dan naar het coachvak. De boeken die ik weer eens uit de kast heb gepakt, zijn Provocatief Coachen van Jaap Hollander en Jeffrey Weinberg en Denkadviseren van Edu Feltmann. Er staat veel in dat me aanspreekt, waaronder het improviserende karakter, het komen met andere perspectieven, de empathische (Hollander en Weinberg), aandachtige (Feltman) houding van de coach. En de nadruk die ze leggen op het laten werken van de klant. Als je als coach moe wordt, doe je waarschijnlijk werk dat de klant moet doen. Feltmann benadrukt dat een coachgesprek moet beginnen met een contract: de klant moet onder woorden brengen wat zijn vraag is. Hollander en Weinberg laten de klant niet zelden in eerste instantie zijn probleem ‘bevechten’. Werk aan de winkel voor de klant. En als dat probleem dan op tafel ligt, is het aan de klant om met oplossingen of stapjes op weg daarnaartoe te komen. Bij Feltmann gaat het daarbij vooral over hoe de klant over het probleem denkt en er in het hier-en-nu van het gesprek over spreekt. Als coach ben je vooral nieuwsgierig naar wat maakt dat de klant zo over de situatie denkt. Geheel belangeloos onderzoek je dat samen. Hollander en Weinberg willen dat je als coach ook lol beleeft aan het gesprek, door te zeggen wat je denkt, humor te gebruiken en vooral niet de structuur van het gesprek te bewaken. Als ik het zo schrijf klinkt het haast egocentrisch en onbarmhartig, maar dat is niet de bedoeling (vandaar ook hun nadruk op een empathische grondhouding): het gaat erom dat de klant aan het werk gaat.

Tot slot de interessante en confronterende vraag waarom het toch zo lastig is om niet moe te worden als coach. Waarom is het zo verleidelijk om steeds weer aan het werk te gaan? Ik droom er zelfs van… Ergens zit vast een overtuiging dat “in het zweet uws aanschijns zult gij brood eten” – je moet werken voor je geld. En natuurlijk ben ik ook zo pedant te menen dat ik het beter weet. Wat ook niet helpt is dat ook ik het fijn vind om af en toe applaus te krijgen voor wat ik heb gedaan.

Allemaal valkuilen. Als het belang van de klant echt voorop staat, moet ik er als coach echt op letten niet te hard te werken.

Arjen Uittenbogaard

Arjen is verhalenverteller. Een training van hem is een ervaring die je niet licht vergeet. Hij is ook regisseur van improvisatietoneel. Dat vindt hij een mooie metafoor voor zijn werk in het coachen van teams en individuen in organisaties die meer agile willen worden. Want dat is zijn expertise: agile werken. Daar heeft hij al twintig jaar ervaring mee en daar is hij goed in. Zijn hart gaat uit naar de menselijke kant van het werk, naar de communicatie en de samenwerking. Daarbij weet hij alles van complexe adaptieve systemen: omgevingen waarin niets is wat het lijkt, waar best practices je op het verkeerde been kunnen zetten en waar je steeds zult moeten experimenteren en leren. Ook heeft hij nog steeds lol van zijn achtergrond in object georiënteerde softwareontwikkeling: hij mag ontwikkelaars graag uitdagen op hun ontwerpen en de toepassing van design patterns daarin.

06 - 59 443 440

Andere posts

Klik hier