Een training, twee reacties

Door Arjen Uittenbogaard

Ik wachtte bij het koffieapparaat op mijn beurt. De twee mannen voor mij waren in gesprek. De een had een training gehad over agile werken, in het bijzonder hoe dat volgens SAFe georganiseerd kan worden:

“Ik ben gewend om nieuwe materie in een objectmodel te verwerken. En dat lukt hier gewoon niet. Sommige concepten staan op de ene plek zus, en op dat andere zo uitgelegd. Sommige rollen geven ze verantwoordelijkheden die ook al bij andere rollen liggen. Ze definiëren niet eenduidig wat epics, features en stories zijn. Nergens duidelijke criteria, nergens maten voor omvang en inhoud. Eerst stelde ik daar wel vragen over. Maar dan kwam er steeds een antwoord als: ‘ga er met elkaar over in gesprek’, of: ‘er is geen eenduidig antwoord’. Nou, op gegeven moment houd het dan voor mij op…”

Het was duidelijk: deze training, maar ook de behandelde stof, was hem zwaar tegengevallen.
Ze liepen weg en terwijl ik mijn koffie tapte kwamen twee anderen aanlopen:

“Gave training, gisteren. Ik kwam er achter dat je ook op een andere manier naar onze projectaanpak kunt kijken. Het is echt meteen bruikbaar en ik wil er vandaag al iets mee doen in mijn project. We zijn al tijden bezig met de planning, maar ik wil eens met het team om de tafel of zij eens mee willen denken over de eisen en er een schatting voor willen geven.”

Binnen een paar minuten twee totaal verschillende reacties op dezelfde training. Twee totaal verschillende manieren om naar nieuwe materie te kijken. De een wil het relateren aan wat hij al weet. De ander wil onderzoeken wat het hem kan opleveren. De eerste houding leidt vaak tot, in mijn oren, arrogante en denigrerende opmerkingen. Tot een intellectuele, kille benadering die zich boven en buiten de stof plaatst. Terwijl de tweede open en betrokken is. Een onderzoekende houding die tot daden overgaat en tot resultaten leidt.
De tweede houding spreekt mij veel meer aan, hoewel ik de eerste maar al te goed herken. Jarenlang was mijn lijfspreuk: “Als ik er geen UML klassediagram van kan maken, dan snap ik het niet.” Dat diagram was een krachtig instrument dat mij hielp om orde te scheppen in de chaos. Bij het maken van zo’n diagram moet je nou eenmaal alles ter discussie stellen. Was het ja of nee, aan of uit, optioneel of verplicht, en wat waren de multipliciteiten? Het diagram dwong de antwoorden af en dat was ook nodig omdat er geprogrammeerd ging worden. Als ik het niet specificeerde, zo legde ik het de klant uit, dan bedacht de programmeur het wel. Daar moest de klant natuurlijk óók niet aan denken.

Ik herken de houding, maar zie er intussen ook de beperkingen van. Inderdaad moet een programmeur voor elke mogelijke keuze uiteindelijk een knoop doorhakken. Daarbij helpt het als er met de klant al eens over gesproken is en de keuzes zijn gedocumenteerd in diagrammen. Wat de eerste meneer bij de koffie deed, was deze softwareontwikkelaanpak toepassen op een organisatievraagstuk en daar mist hij de boot. Anders dan software bestaat een organisatie namelijk uit mensen. Mensen die eigenschappen hebben die je niet in een diagram kunt vastleggen. In de complexiteit van een onderneming spelen zaken als samenwerking, communicatie, macht, cultuur, ambities. Je kunt wel proberen die in een klassediagram te modelleren, maar dan sla je de plank enorm mis. (Liefhebbers lees: Gareth Morgan, Images of Organization).

Arjen Uittenbogaard

Arjen is verhalenverteller. Een training van hem is een ervaring die je niet licht vergeet. Hij is ook regisseur van improvisatietoneel. Dat vindt hij een mooie metafoor voor zijn werk in het coachen van teams en individuen in organisaties die meer agile willen worden. Want dat is zijn expertise: agile werken. Daar heeft hij al twintig jaar ervaring mee en daar is hij goed in. Zijn hart gaat uit naar de menselijke kant van het werk, naar de communicatie en de samenwerking. Daarbij weet hij alles van complexe adaptieve systemen: omgevingen waarin niets is wat het lijkt, waar best practices je op het verkeerde been kunnen zetten en waar je steeds zult moeten experimenteren en leren. Ook heeft hij nog steeds lol van zijn achtergrond in object georiënteerde softwareontwikkeling: hij mag ontwikkelaars graag uitdagen op hun ontwerpen en de toepassing van design patterns daarin.

06 - 59 443 440

Andere posts

Klik hier