De herder of zijn hond

Door Arjen Uittenbogaard

“Als de herder dwaalt, dolen de schapen.” We wandelden langs een weide waar een kudde schapen graasde. Aan het hek was een rek met folders gehangen die reclame maakten voor een sheepdog experience. Je kunt er als teambuilding met een Border Collie het hoeden van een kudde schapen oefenen. “Leiderschap, communicatie en samenwerking,” daar draait het om volgens de brochure.

Ik herinnerde me een groepsgesprek tijdens een trainingsmodule over informele instrumenten voor leiderschap. De deelnemers waren ervaren programmamanagers die verantwoordelijk waren voor grote projecten in een politieke organisatie. In een van de oefeningen hadden ze metaforen gevonden voor hun werk. Zoals altijd bij deze oefening waren er een paar die aansloegen. Degene waar we het langst over in gesprek bleven was die van de schaapsherder. In mezelf dacht ik in eerste instantie dat het een wat uitgekauwde metafoor was, de programmamanager die een kudde schapen de goede kant op moet krijgen. Maar al snel kwamen de vragen: zijn wij de herder of zijn wij ook maar schapen die een bepaalde kant op worden gestuurd? Of was dat wat te lijdzaam? Waren ze herder van één kudde, of van tal van kuddes? Of waren zij een van de herders die een en dezelfde kudde probeerden te hoeden? Al snel werd het gesprek geanimeerd en kwamen er nieuwe associaties. Wáren ze wel de herder of misschien toch eerder de hond? Ze liepen zich per slot van rekening de benen uit het lijf om alle stakeholders bij de les te houden. Of moesten ze de pretentie laten varen ook maar iets in de melk te brokkelen te hebben en waren ze misschien niet meer dan het fluitje waarmee de herder de hond commando’s geeft?

De kracht van het werken met metaforen is dat ze een ander perspectief geven op zaken uit de dagelijkse praktijk. Doordat we dag in dag uit in deze praktijk rondlopen, kan het lastig zijn om buiten de gebaande paden te treden en anders te denken. Een metafoor kan dan nieuwe associaties bieden waardoor we nieuwe vragen gaan stellen of inzichten krijgen. Ik heb zelf nooit aan een sheepdog experience meegedaan, maar ik kan me heel goed voorstellen dat zo’n ‘gematerialiseerde metafoor’ nog een extra dimensie geeft aan zo’n nieuw perspectief.

Arjen Uittenbogaard

Arjen is verhalenverteller. Een training van hem is een ervaring die je niet licht vergeet. Hij is ook regisseur van improvisatietoneel. Dat vindt hij een mooie metafoor voor zijn werk in het coachen van teams en individuen in organisaties die meer agile willen worden. Want dat is zijn expertise: agile werken. Daar heeft hij al twintig jaar ervaring mee en daar is hij goed in. Zijn hart gaat uit naar de menselijke kant van het werk, naar de communicatie en de samenwerking. Daarbij weet hij alles van complexe adaptieve systemen: omgevingen waarin niets is wat het lijkt, waar best practices je op het verkeerde been kunnen zetten en waar je steeds zult moeten experimenteren en leren. Ook heeft hij nog steeds lol van zijn achtergrond in object georiënteerde softwareontwikkeling: hij mag ontwikkelaars graag uitdagen op hun ontwerpen en de toepassing van design patterns daarin.

06 - 59 443 440

Andere posts

Klik hier